Gizemli Çanta: Dokunarak Tanıma (Stereognostik) Oyunu

Gözlerimizi kapatıp cebimizdeki anahtarı bozuk paradan ayırabiliriz. Bir nesneyi yalnızca dokunarak tanıma becerisine stereognostik algı denir. Okul öncesi dönemde bu beceri, gizemli çanta oyunuyla eğlenceli biçimde desteklenebilir. Hazırlaması kolay, çocukların defalarca tekrar etmek istediği bir etkinliktir.

Çantayı hazırlamak

Kalın, uzun ipi olmayan ve içi görünmeyen bir kumaş torba kullanın. Torbanın ağzı çocuğun elini rahatça sokabileceği genişlikte olmalı. İçine başlangıçta 4-6 tanıdık nesne koyun: büyük ve sağlam oyuncak kaşık, yumuşak top, güvenli blok ve geniş kumaş parçası. Nesneler birbirinden belirgin biçimde farklı olmalı.

Oyun seviyeleri

Seviye 1: Çıkar ve söyle

Çocuk elini torbaya sokar, bir nesneyi tutar ve çıkarmadan önce ne olduğunu tahmin eder. Sonra çıkarıp bakar. Tahminin doğru olup olmaması önemli değildir; önemli olan dokunarak bir fikir oluşturmasıdır.

Seviye 2: Bana … bul

Nesneleri önce masada gösterin, sonra torbaya koyun. "Topu bulabilir misin?" deyin. Çocuk torbanın içinde nesneleri tek tek yoklayarak arananı bulur. Bu, dikkat ve karşılaştırma gerektirir.

Seviye 3: Eş bul

Masadaki bir nesnenin aynısını torbadan bulmak. İki elle çalışmak mümkündür: Bir el masadaki nesneye, diğeri torbadakine dokunur.

Seviye 4: Anlat, arkadaşın bulsun

Çocuk torbadaki nesneyi çıkarmadan betimler: "Sert, yuvarlak kenarlı, pürüzlü." Arkadaşları tahmin eder. Bu seviye, betimleyici dili güçlü biçimde geliştirir.

Seviye 5: İnce farklar

Aynı türden ama farklı özellikte nesneler: farklı boylarda büyük sağlam bloklar, yuvarlak-kare bloklar, pürüzlü-pürüzsüz taşlar. Bu seviye daha büyük çocuklar için uygundur.

Temalı çantalar

• Mutfak çantası: Kaşık, çırpıcı, küçük kevgir, oklava parçası
• Doğa çantası: Doğal nesnelerin güvenli büyük görselleri veya sağlam oyuncak modelleri
• Geometrik çanta: Küp, küre, silindir, piramit bloklar
• Harf çantası: Ahşap büyük harfler (ileri seviye)

Kazanımlar

Dokunma duyusunun inceltilmesi, dikkat ve bellek, sözcük dağarcığı (sert, yumuşak, pürüzlü, soğuk, ağır), sıra bekleme ve arkadaşını dinleme. Ayrıca belirsizliğe tahammül etmek ve tahmin yürütmek, erken bilimsel düşünmenin parçalarıdır.

Çekingen çocuklar için

Bazı çocuklar görmedikleri bir şeye dokunmaktan çekinebilir. Önce torbanın içini göstererek güven verin, ilk turlarda yalnızca bir iki nesne kullanın ve çocuğu zorlamayın. İsteyen çocuk önce sizin elinizin torbaya girişini izleyebilir.