Kaşıkla Aktarma Etkinliği: Okul Öncesinde El-Göz Koordinasyonu
Kaşıkla aktarma çalışmasının değeri kaptaki parçaların tümünü taşımakta değil, her parça için kavrama, kaldırma, taşıma ve bırakma hareketini yeniden planlamaktadır. Büyük ve yenmeyen parçalar kullanıldığında çocuk hatasını kendi gözüyle fark edebilir.
Büyük ve yenmeyen nesneleri bir kaptan diğerine kaşıkla aktarma.
Bu çalışma ne zaman anlamlı olur?
İki kâseyi birbirine yakın ve kaymaz bir tepsiye yerleştirin. İlk sunumda az sayıda parça kullanmak, yere düşen nesnelerle uğraşmak yerine kaşığın hareketine odaklanmayı kolaylaştırır.
Az ve işlevi açık malzeme kullanın
Gerekenler: İki kaymaz kâse, kısa saplı kaşık, büyük keçe toplar veya iri ahşap halkalar, tepsi.
Uygulama adımları
- 1. adım: Kapları baskın ele göre yan yana yerleştirin.
- 2. adım: Bir nesneyi kaşığın içine yavaşça alın.
- 3. adım: Kaşığı diğer kaba kadar taşıyıp nesneyi bırakın.
- 4. adım: Bütün nesneler geçince ters yönde yeniden deneyin.
Sonuca değil, görülebilir harekete bakın
Bu uygulamada izlenebilecek başlıca kanıtlar: Her nesne için tek hareket planlaması, döküleni fark etme ve iki eli birlikte kullanma.
Parça kaşıktan düştüğünde hemen yerine koymayın. Çocuğun düşeni fark edip etmediğini, kaşığı mı elini mi seçtiğini ve yardım isteyip istemediğini izleyin; bunların her biri el-göz koordinasyonundan daha geniş bir problem çözme göstergesidir.
Katılımı erişilebilir kılın
Kaşık zor geliyorsa elle taşıma ile başlayın; hazır çocuk iki farklı büyüklükte kaşığı karşılaştırabilir.
Uygulamada sık karşılaşılan güçlük
Mercimek, nohut, boncuk ve benzeri küçük parçalar görsel olarak çekici olsa da ağıza kaçma riski taşır. Okul öncesi uygulamada çocuğun ağzından geçemeyecek büyüklükte keçe toplar veya iri halkalar seçilmelidir.
Güvenlik sınırları
Nohut, fasulye, boncuk gibi ağıza kaçabilecek küçük parçalar kullanmayın. Malzeme çocuğun ağzından geçemeyecek kadar büyük olmalı ve yetişkin etkinlik boyunca yakın kalmalıdır.
Evde doğal bir devam yolu
Günlük yaşamda çocuk, büyük mandalları ya da kapalı paketleri bir sepetten diğerine kaşık yerine maşa kullanmadan elle taşıyarak başlayabilir. Araç ancak temel taşıma hareketi rahat olduğunda eklenebilir.
Türkiye okul öncesi programıyla ilişki
Bu çalışma; el-göz koordinasyonu, sınıflama, sayma öncesi bire bir ilişki, sabır alanlarında öğrenme yaşantıları oluşturabilir.
Güncel resmî çerçeve: MEB Okul Öncesi Öğretim Programı. Bu yazı, programın veya bir uzman kurumun belirli etkinliği onayladığı anlamına gelmez.