Koku Şişeleri: Okul Öncesinde Koku Duyusunu Keşfetme Etkinliği
Yazar hakkında
Koku, kişisel deneyimlerle ilişkilendirilebilir; bütün duyular arasında her çocuk için “en güçlü” olduğu söylenemez. Çalışma, koklamayı isteyen çocukla güvenli ve kısa bir betimleme oyunudur; duyu ölçümü değildir.
Şişeleri hazırlamak
Yetişkinin yönettiği, kolay kırılmayan ve içeriğine çocukların ulaşamadığı uygun koku kapları seçin. İlaç kutusu veya boyası çıkabilecek kavanoz kullanmayın; başlangıçta yalnız iki koku yeterli olabilir. Her kokudan iki şişe olacak: Bir takım kapağı bir renkte, diğer takım başka renkte. İçlerine pamuk ya da gazlı bez yerleştirip kokuyu ekleyin:
- Nane yaprağı (taze ya da kuru)
- Limon ya da portakal kabuğu
- Tarçın çubuğu
- Karanfil
- Kahve çekirdeği
- Lavanta
Kokuların birbirinden belirgin biçimde farklı olmasına dikkat edin. Şişelerin altına eşleri gösteren küçük aynı renk noktalar koymak, çocuğun kendi kendini kontrol etmesini sağlar.
Sunum
- Bir şişeyi burnunuzdan biraz uzakta tutun ve eliniz ile kokuyu burnunuza doğru yelpazeleyin. Doğrudan burna dayamamayı modellemek önemlidir.
- Kokuyu betimleyin: "Ferah bir koku", "Tatlı bir koku".
- Diğer takımdan şişeleri tek tek koklayarak eşini bulun ve yan yana koyun.
- Tüm eşler bulunduğunda şişelerin altını çevirip renk noktalarıyla kontrol edin.
Oyun çeşitlemeleri
- Kokuyu kaynağıyla eşle: Şişeyi koklayıp masadaki gerçek nesneyle (limon, nane dalı, tarçın) eşleştirmek.
- Sevdim-sevmedim: Kokuları iki gruba ayırmak. Her çocuğun tercihinin farklı olabileceğini konuşmak.
- Koku hikâyesi: "Bu koku sana neyi hatırlatıyor?" sorusu, çocukların anılarını ve ailelerini sınıfa taşır.
- Mutfak kokuları: Evde yemek yaparken çocuğa baharatları koklatıp adlarını söylemek.
Koku sözcükleri
Türkçede koku için kullanılan sözcükler sınırlıdır; çocuklara zengin betimlemeler sunmak dil gelişimini destekler: ferah, keskin, tatlı, ekşi, baharatlı, çiçeksi, odunsu, hafif, yoğun.
Kimler için dikkatli olunmalı?
Bazı çocuklar kokulara karşı çok duyarlıdır ve yoğun kokulardan rahatsız olabilir. Etkinliği her zaman isteğe bağlı sunun, çocuğun "koklamak istemiyorum" demesine saygı gösterin. Duyusal hassasiyeti olan çocuklarla daha hafif kokularla ve kısa sürelerle çalışın.
Katılım ve malzeme sınırı
Koklama gönüllüdür. Alerji ve solunum hassasiyetlerini aileyle doğrulayın; rahatsızlıkta hemen durun. Uçucu yağ, parfüm, kolonya ve toz baharatı doğrudan koklatmayın. Güvenli seçenek doğrulanamıyorsa koklamak yerine nesne resimleriyle betimleme oyunu yapın. Çalışma koku bozukluğu değerlendirmesi değildir.
