Veli Önerileri

Okul Öncesi Dönemde Ebeveynlerin Sık Yaptığı 7 Hata ve Yerine Denenebilecekler

YazarBahar Acar İlköğretim Matematik Öğretmeni

15.10.2026 · 3 dk okuma · Güncelleme:

Okul Öncesi Dönemde Ebeveynlerin Sık Yaptığı 7 Hata ve Yerine Denenebilecekler

Mükemmel ebeveyn yoktur; hepimiz yorgun, aceleci ya da endişeli olduğumuz anlarda en kolay yolu seçeriz. Aşağıdaki alışkanlıklar kötü niyetten değil, sevgiden ve pratiklikten doğar. Onları fark etmek, küçük değişikliklerle büyük farklar yaratmanın ilk adımıdır.

1. Her şeyi çocuğun yerine yapmak

Ayakkabısını giydirmek, çantasını taşımak, yemeğini yedirmek daha hızlıdır. Ama çocuk "yapabilirim" duygusunu ancak kendisi deneyerek kazanır. Yerine: Sabahları beş dakika erken kalkın ve giyinme gibi bir işi çocuğa bırakın. Yardım ederken "Ben başlatayım, sen bitir" yaklaşımını deneyin.

2. Karşılaştırmak

"Bak kuzenin konuşuyor, sen neden konuşmuyorsun?" Çocukların gelişim hızları büyük farklılık gösterir. Karşılaştırma, çocuğa yetersiz olduğu mesajını verir. Yerine: Çocuğu yalnızca kendi dünkü hâliyle karşılaştırın: "Geçen ay bu yapbozu yapamıyordun, bak şimdi."

3. Belirsiz ya da değişken sınırlar

Bir gün izin verilen şeyin ertesi gün yasaklanması çocukları şaşırtır ve sınırları test etmeye iter. Yerine: Az sayıda ama net kuralınız olsun ve onları tutarlı biçimde uygulayın. Ebeveynler arasında da ortak dil kurun.

4. Ekranı sakinleştirici olarak kullanmak

Yemek, yolculuk ya da öfke anlarında telefonu uzatmak o anı kurtarır; ama çocuğun kendi kendini sakinleştirme ve can sıkıntısıyla baş etme becerisini geliştirmesini engelleyebilir. Yerine: Çantada küçük bir kitap, boyama defteri ya da oyun hamuru bulundurun. Ekran süresini belirli ve öngörülebilir zamanlara bağlayın.

5. Duyguları geçiştirmek

"Ağlanacak bir şey yok", "Korkma, bir şey olmaz." Bu sözler çocuğu rahatlatmak için söylenir ama duygusunun geçersiz olduğu mesajını verebilir. Yerine: Önce duyguyu adlandırın: "Köpekten korktun." Sonra güven verin: "Yanındayım."

6. Sürekli yönlendirmek

"Oraya değil buraya koy", "Öyle değil böyle çiz." Oyunda sürekli yönlendirilen çocuk, kendi fikirlerini denemekten vazgeçebilir. Yerine: Oyunu çocuğun yönetmesine izin verin; siz izleyin, sorular sorun ve onun kurallarını takip edin.

7. Tehdit ve boş vaatler

"Hemen gelmezsen seni burada bırakırım." Uygulanmayacak tehditler güveni zedeler; uygulanabilir olanlar ise korku yaratır. Yerine: Doğal ve mantıklı sonuçlar kullanın: "Oyuncakları fırlatırsan onları bir süre kaldırırım." Ve söylediğinizi sakin bir şekilde uygulayın.

Kendinize nazik olun

Bu listeyi okurken kendinizi birkaç maddede görmeniz çok doğal. Önemli olan hepsini birden değiştirmek değil; bu hafta tek bir alışkanlığı fark edip küçük bir adım atmaktır.

Hatırlatma: Hata yaptığınızda sorumluluk almak ve ilişkiyi onarmak değerlidir; sıcak ilişki her zararlı davranışın etkisini otomatik olarak gidermez. Tehdit, fiziksel ceza veya kontrol kaybı tekrarlanıyorsa çocuğun güvenliğini sağlayıp profesyonel destek arayın. Çocuğu size sarılmaya veya sizi teselli etmeye zorlamayın.

Benzer Yazılar