Makas Kullanımı: Okul Öncesinde Adım Adım Kesme Becerisi

Makas kullanmak, küçük çocuklar için hem heyecan verici hem de zorlu bir beceridir. Bir el makası açıp kaparken diğer el kâğıdı tutmalı ve çevirmelidir. Bu iki elin uyumu, el kaslarının gücü ve göz takibi; yazma dahil birçok ince motor becerinin temelidir. Bu yazıda makas kullanımını aşamalı olarak öğretmenin yollarını anlatıyoruz.

Hazırlık becerileri

Makastan önce el, benzer bir açma-kapama hareketini deneyimlemelidir: maşa ile ponpon taşımak, püskürtme şişesiyle bitki sulamak, mandal takmak, oyun hamurunu sıkmak. Bu etkinlikler makası kullanacak kasları güçlendirir.

Doğru makas ve tutuş

• Ucu yuvarlatılmış, çocuk eline uygun boyutta bir makas seçin. Solak çocuklar için solak makas gerekir.
• Başparmak üst deliğe, işaret ve orta parmak alt deliğe girer.
• Başparmak yukarıyı gösterir. "Başparmak gökyüzüne bakıyor" hatırlatması işe yarar.
• Dirsek gövdeye yakın durur.

Güvenlik kuralları

1. Makasla yalnızca oturarak ve masada çalışılır.
2. Makas taşınırken kapalı hâlde, ucu aşağıya bakacak şekilde ve sapından tutulur.
3. Makas yalnızca kâğıt kesmek içindir: saç, giysi, oyuncak kesilmez.
4. Kullanım sonrası makas yerine konur.

Bu kuralları ilk sunumda gösterin ve düzenli olarak hatırlatın.

Aşamalar

1. Tek hamlede kesme

İki parmak eninde kalın kâğıt şeritler hazırlayın. Çocuk bir hamlede şeridi keser ve küçük parçalar bir kaseye düşer. Başarı anında görülür ve çok tatmin edicidir.

2. Çizgi üzerinde kesme

Şeritlerin üzerine kalın düz çizgiler çizin. Çocuk çizgiyi takip ederek keser.

3. Uzun düz çizgiler

Makası birkaç kez açıp kapayarak ilerlemek gerekir. Kâğıdı tutan elin görevi burada önem kazanır.

4. Zikzak ve dalgalı çizgiler

Kâğıdı çevirmek ve yön değiştirmek gerektirir.

5. Basit şekiller

Kare, üçgen, sonra daire. Daire kesmek en zor aşamadır; kâğıdı sürekli çevirmek gerekir.

Kesme tepsisi

Bir tepside makas, bir kasede hazır kâğıt şeritler ve kesilen parçalar için küçük bir zarf ya da kase. Çocuk kestiği parçaları zarfa koyar ve eve götürebilir ya da kolaj yapabilir. Tepsinin düzenli olması, çalışmanın başı ve sonu olduğunu gösterir.

Kestiği parçalarla ne yapılır?

• Kolaj: Kesilen renkli parçalardan resim yapmak
• Sayma: "Kaç parça kestin?"
• Sınıflandırma: Renklere ya da büyüklüklere göre ayırmak