Sessiz Dinleme Oyunu: Okul Öncesinde Sesleri Fark Etme
Yazar hakkında
Sessiz dinleme oyunu, en uzun süre kıpırdamadan duran çocuğu bulma etkinliği değildir. Kısa bir aralıkta çevredeki seslere yönelmek ve duyduğunu söz, işaret ya da resimle paylaşmak için kullanılır.
Kısa bir süre çevredeki sesleri dinleyip duyduğunu işaret veya resimle paylaşma.
Bu çalışma ne zaman anlamlı olur?
İlk uygulamada on saniye yeterlidir. Başla ve bitir kartları görünür olsun; bitiş kartıyla birlikte çocukların yeniden konuşmasına ve hareket etmesine açıkça izin verin.
Az ve işlevi açık malzeme kullanın
Gerekenler: Başla-bitir kartı, üç ses resmi, yumuşak minderler.
Uygulama adımları
- 1. adım: Oyunun sessiz kalma yarışı olmadığını açıklayın.
- 2. adım: On saniyelik ilk dinleme süresini başlatın.
- 3. adım: Bitiş kartını gösterip herkesin yeniden hareket etmesine izin verin.
- 4. adım: Duyan çocuk konuşabilir, işaret edebilir veya uygun resmi seçebilir.
Sonuca değil, görülebilir harekete bakın
Bu uygulamada izlenebilecek başlıca kanıtlar: Başlangıç-bitiş işaretini takip etme, bir sesi kaynağıyla ilişkilendirme, başkasının gözlemini dinleme.
Bir çocuk “hiçbir şey duymadım” diyorsa cevap üretmeye zorlamayın. Pencereden gelen sesi, sandalyenin titreşimini veya arkadaşının hareketini fark etmesi farklı duyusal kanallardan katılım sayılabilir.
Katılımı erişilebilir kılın
Sessizlik yerine tek bir çanı dinleyin; hazır çocuk uzak-yakın sesleri karşılaştırabilir.
Uygulamada sık karşılaşılan güçlük
Ani zil sesiyle çocukları şaşırtmak dikkat çalışması değildir. İşitsel hassasiyeti olan çocuk ses kaynağından uzaklaşabilmeli, kulak koruyucusunu kullanabilmeli veya yalnızca görsel gözleme katılabilmelidir.
Güvenlik sınırları
Çocuğu uzun süre hareketsiz tutmayın; ani yüksek ses kullanmayın. İşitme farklılığı olan çocuk için titreşim ve görsel gözlem seçeneği sunun.
Evde doğal bir devam yolu
Evde yatmadan önce uzun sessizlik talep etmek yerine pencere yanında kısa bir “iki ses bulma” oyunu oynanabilir. Buzdolabı, yağmur veya uzaktaki araç sesi karşılaştırılabilir.
Türkiye okul öncesi programıyla ilişki
Bu çalışma; dinleme, dikkat, duyusal farkındalık, farklı iletişim yolları alanlarında öğrenme yaşantıları oluşturabilir.
Güncel resmî çerçeve: MEB Okul Öncesi Öğretim Programı. Bu yazı, programın veya bir uzman kurumun belirli etkinliği onayladığı anlamına gelmez.
